Şirketten Para Çekmenin En Ucuz Yolu: Kâr Payı mı, Huzur Hakkı mı?
Şirket kâr etti, kasada para var, ortak o parayı evine götürmek istiyor. Aklına gelen ilk yol genellikle kâr dağıtımıdır — ve çoğu zaman en pahalı olanıdır. Aynı parayı ortağın cebine taşımanın, üstelik şirketin vergisini de düşüren daha akıllı bir yolu var: huzur hakkı. Aşağıda ikisini 2026 rakamlarıyla, sade bir dille karşılaştırdım.
Önce kasadan belgesiz çekmeyin
En sık gördüğüm hata, ortağın kasadan zaman zaman nakit çekip karşılığında hiçbir belge düzenlememesidir. Bu alışkanlığın üç bedeli var:
- Bilançoda “ortaklardan alacaklar” kalemi şişer; vergi incelemesinde ilk bakılan kalemlerden biri budur.
- Şirket, ortağına faizsiz borç vermiş sayılır; bu paraya adat faizi hesaplanıp fatura edilmesi, üzerinden KDV ödenmesi gerekir. Yapılmazsa transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı gündeme gelir — vergi de ceza da şirkete döner.
- Kredi başvurusunda banka, ortağa akmış görünen bu parayı işletme sermayesinden düşer; bilançonuz olduğundan zayıf görünür.
Para şirketten çıkacaksa resmi ve belgeli bir kanaldan çıkmalı. Elimizde iki ana kanal var.
Kâr payının gerçek maliyeti: iki katman vergi
Kâr payında aynı para iki kez vergilenir:
- Şirket kazancı üzerinden %25 kurumlar vergisi ödenir.
- Kalan tutar ortağa dağıtılırken %15 kâr payı stopajı kesilir. (Bu oran uzun süre %10’du; 22 Aralık 2024’te Resmî Gazete’de yayımlanan 9286 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile %15’e çıkarıldı.)
Rakamla görelim. Şirketiniz 1.000.000 TL kâr etti diyelim:
| Aşama | Tutar |
|---|---|
| Şirket kârı | 1.000.000 TL |
| Kurumlar vergisi (%25) | − 250.000 TL |
| Dağıtılabilir kâr | 750.000 TL |
| Kâr payı stopajı (%15) | − 112.500 TL |
| Ortağın eline geçen | 637.500 TL |
Toplam vergi yükü %36,25. Yani her 100 liranın 36 lirasından fazlası yolda kalıyor.
Bir teselli: gerçek kişi ortağın aldığı kâr payının yarısı gelir vergisinden istisnadır; kalan yarısı 2026 için 400.000 TL’lik beyan sınırını (ve varsa diğer beyana tabi gelirlerinizle toplamı) aşmıyorsa yıllık beyanname de verilmez, stopaj nihai vergi olur. Ama bu, yukarıdaki %36,25’i değiştirmez — sadece üzerine ek vergi gelmesini önler.
Huzur hakkı neden daha ucuz?
Huzur hakkı, şirketin yönetiminde görev alan ortağa (limited şirkette müdüre, anonim şirkette yönetim kurulu üyesine) bu görevi karşılığında ödenen bedeldir ve vergi kanunları karşısında ücret sayılır. Bu ayrım her şeyi değiştirir:
- Şirket tarafında gider yazılır. Ödenen huzur hakkı kurumlar vergisi matrahını düşürür — kâr payının aksine, şirketin %25’lik vergisini azaltır. Kâr payında para önce vergilenip sonra dağıtılırken, huzur hakkında ödeme matrahtan düşer.
- Kişi tarafında asgari ücret istisnası vardır. Ücret sayıldığı için, aylık brüt asgari ücrete isabet eden kısmın gelir vergisi ve damga vergisi alınmaz. 2026’da brüt asgari ücret aylık 33.030 TL (26 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Asgari Ücret Tespit Komisyonu Kararı). Bu tutarı aşan kısım normal tarifeden vergilenir. Şart: istisna tek işveren üzerinden kullanılır; ortak aynı ay başka bir işverenden ücret alıyorsa istisnayı orada kullanmış demektir.
- Bağ-Kur’lu ortaktan ek SGK primi kesilmez. Şirket ortağı zaten 4/b (Bağ-Kur) kapsamında prim ödediği için, huzur hakkı ödemesi ayrıca sigorta primine tabi olmaz. Maaş bordrosundaki gibi %15’lik işçi kesintisi ve işveren payı yoktur.
2026 tarifesinde neredesiniz?
Huzur hakkının asgari ücreti aşan kısmı, yıl içinde biriken (kümülatif) matrah üzerinden gelir vergisi tarifesine girer. 2026 tarifesi (332 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği):
| Kümülatif matrah (2026) | Oran |
|---|---|
| 190.000 TL’ye kadar | %15 |
| 190.000 – 400.000 TL arası | %20 |
| 400.000 – 1.500.000 TL arası (ücret) | %27 |
| 1.500.000 – 5.300.000 TL arası (ücret) | %35 |
| 5.300.000 TL üzeri | %40 |
Tablo şunu söylüyor: makul tutarlı bir huzur hakkı yıl boyu %15–20 bandında kalır. Şirket tarafındaki %25’lik gider avantajıyla birlikte düşününce, geniş bir aralıkta huzur hakkı, %36,25’lik kâr payına göre ortağın cebinde belirgin bir fark bırakır.
Ama sınırsız değil — üç noktaya dikkat
Huzur hakkı sihirli bir muafiyet değil, eğimli bir rampadır:
- Kümülatif tarife. Matrah yıl içinde birikir. Ocak’ta %15 diliminde başlayan ortak, ödeme büyüdükçe %27, %35 dilimlerine tırmanır. Çok yüksek tutarlarda huzur hakkının avantajı erir; kâr payıyla başa baş noktasını hesaplamak gerekir.
- Emsale uygunluk. Ödeme gerçek bir görevin karşılığı olmalı. Fiilen çalışmayan, yönetimde hiçbir görev almayan ortağa yüksek huzur hakkı ödemek örtülü kazanç dağıtımı sayılır; gider reddedilir, vergi cezalı geri gelir.
- Kararı resmileştirin. Huzur hakkı, limited şirkette genel kurul (ortaklar kurulu) kararına, anonim şirkette esas sözleşme hükmüne veya genel kurul kararına dayanmalı; tutar ve dönem yazılı olmalı. Karar defterinde dayanağı olmayan ödeme, incelemede sizi savunmasız bırakır.
Doğrusu: yıl başında planlamak
Sahada gördüğüm en pahalı hata, huzur hakkını yıl boyu rastgele ödeyip kümülatif matrahı takip etmemek. Ortak “vergisiz” sandığı ödemeden yıl sonunda beklemediği bir vergiyle karşılaşır. Doğru yöntem:
- Yılın başında ortağın hedef net tutarını belirlemek,
- Aylık huzur hakkını asgari ücret istisnası ve tarifenin ilk dilimleri gözetilerek kurgulamak,
- Kalan ihtiyacı kâr payına bırakmak,
- Yıl ortasında matrahı bir kez kontrol edip gerekiyorsa ayar yapmak.
Bu planlama geriye dönük çalışmaz — Aralık’ta değil, yılın başında tabloya dökülür.
Çoğu KOBİ için en akıllısı, huzur hakkını makul ve emsale uygun düzeyde tutup kalanı kâr payına bırakan karma bir yapıdır. Hangi noktada dengeleneceği; şirketin kârına, ortağın diğer gelirlerine ve nakit ihtiyacının zamanlamasına göre değişir.
Ortak-şirket para akışınızı en düşük vergiyle, riske girmeden kurgulamak isterseniz size özel bir tablo çıkarırım. Danışmanlık hizmetine bakabilir, buradan bana ulaşabilirsiniz.
Not: Bu yazıdaki oran ve tutarlar Temmuz 2026 itibarıyla geçerli mevzuata dayanır (kurumlar vergisi %25 — KVK md. 32; kâr payı stopajı %15 — 9286 sayılı CB Kararı; 2026 tarifesi — 332 Seri No.lu GV Genel Tebliği; 2026 asgari ücret — 26.12.2025 tarihli RG). Eşik ve oranlar değişebilir; işletmenize özel planlama için lütfen benimle iletişime geçin.